حدود ۴۵سال پيش هنگامي كه اتوبان تهران - كرج ساخته شد، براي هدايت خودروها از جاده قديم كرج و جاده مخصوص به اين اتوبان، مسيرهايي تعبيه شد اما رفته رفته شمار خودروها آنچنان افزايش يافت كه اكنون موج ترافيك هر سه مسير را در بر گرفته است.
براساس آمار پليس راه استان تهران روزانه بطورميانگين ۱۹۰تا ۲۰۰هزار دستگاه خودرو از اين اتوبان عبور ميكنند، به عبارتي در هرساعت بيش از هشت هزار، هر دقيقه بيش از ۱۳۴و در هر ثانيه دو دستگاه خودرو درحال گذر از اين مسير هستند.
اين در حالي است كه كارشناسان متوسط ظرفيت اين اتوبان را كمتر از نصف خودروهاي موجود يعني روزانه حدود ۹۰هزار دستگاه خودرو برآورد ميكنند.
در كيلومترهاي نخستين اين اتوبان پس از عوارضي قديم، هرچند براثرازدحام خودروها ترافيك ايجاد ميشود اما آنچنان نيست كه مانع تردد شود هر چند از سرعت وسايط نقليه ميكاهد.
با اينكه در ادامه مسير اتوبان بازهم موانع كوچك و بزرگ ديگر از جمله وجود جايگاه سوختگيري و رمپهاي مختلف ورود و خروج به واحدهاي توليدي و مناطق مسكوني وجود دارد اما در گذشته برروي اين اتوبان پلي به نام فرديس ساخته شده كه اكنون به عمدهترين گلوگاه و گره كور ترافيكي اين مسير بدل شدهاست.
يكي از اصليترين مبادي ورود به شهر كرج در محل تلاقي اين پل و اتوبان واقع است كه هر شامگاه با چنان ترافيك سنگيني روبرو ميشود كه گلايه مسافران اين مسير را برانگيخته است.
آمار دقيق از كساني كه هرصبح عازم تهران ميشوند و هر شامگاه بازميگردند در دست نيست، اما اين گفته كه كرج "خوابگاه تهران" است نشان ميدهد كه چه حجم عظيمي از مردم در اين مسير همواره درحال رفت و آمد هستند.
شماري از اين مردم بارها در تماس تلفني با خبرگزاري جمهوري اسلامي غرب استان تهران با شكايت ازاين وضعيت، اظار داشتند چرا مسوولان ذيربط براي ترافيك اتوبان فكري نميكنند.
آنان با اشاره به اينكه مگر مسوولان وضعيت اين اتوبان را نميبينند، ميگويند: اگر اين مسوولان مثل ما ناچار بودند هر روز موقع رفتن و غروب هنگام بازگشت ساعتي از وقت خود را آنهم خسته و كلافه در ترافيك نزديك پل فرديس تلف كنند و با بيحوصلهگي به خانه بروند، بطور حتم فكري براي رفع اين مشكل ميكردند.
برخي از آنان به گفته خودشان روشي براي كاهش معطلي در ترافيك اتوبان يافتهاند و آن اينكه حداقل صبحها نيم ساعت زودتر راه بيفتند و شامگاه نيز آخر شب را براي بازگشت انتخاب كنند.
آنان ميگويند: اينطوري در روزهاي خاص از جمله روزهاي تعطيل و يا بازي فوتبال در استاديوم آزادي كه معطلي در ترافيك اتوبان از چند ساعت هم بيشتر ميشود، حداقل اعصابمان خرد نميشود.
فرمانده پليس راه استان تهران معتقد است: اتوبان تهران كرج باآنكه نام آزادراه را با خود يدك ميكشد اما مشمول تعريف آزادراه نيست و با استانداردهاي تعريف شده، مطابقت ندارد.
سرهنگ احمد نجفي گفت: اكنون اين آزادراه داراي سه لاين اصلي و يك لاين اضطراري است و با آنكه لاين اضطراري مختص وسايط نقليه داراي نقص فني است اما به خاطر حجم ترافيك، اين خط هم توسط خودروها اشغال شده است.
وي افزود: در منطقه پل فرديس اين اتوبان داراي سه خط ميشود و خودروهاي درحال حركت در خط اضطراري در اين نقطه قصد وارد شدن به خط اصلي را دارند كه اين امر همواره گره ترافيكي را در اين نقطه ايجاد ميكند.
نجفي گفت: جداسازي باندها و حصاركشي آنها به طوريكه عابر نتواند از آن عبور كند ميتواند در كاهش ترافيك اين آزادراه موثر باشد.
وي يادآور شد: روانسازي و پاكسازي موانع موجود، برطرف كردن تقاطعهاي غيراستاندارد و كارشناسي كردن محل توقفگاهها نيز از ديگر عواملي است كه در كاهش ترافيك نقش مثبت دارد.
وي ادامه داد: اتوبان تهران - كرج، شاهراه ارتباطي كشور به نقاط شمالي و غرب محسوب و درصورت قفل شدن آن سفرهاي داخلي مختل ميشود و بنابراين هرچه زودتر بايد براي آن چارهانديشي شود.
مسوول كميته حمل و نقل و ترافيك فرمانداري كرج نيز گفت: متاسفانه معضل ترافيكي اتوبان تهران كرج به حدي پيچيده است كه باوجود برگزاري ۱۱جلسه شوراي ترافيك در اينباره هنوز به نتيجهاي نرسيدهايم.
محمدرضا نوروزي افزود: درمورد ترافيك اتوبان تهران - كرج نميتوان به سادگي نظر داد زيرا عوامل مختلف در اين ترافيك نقش دارند.
وي تصريح كرد: اولين مساله بغرنج، ظرفيت اتوبان با توجه به حجم بالاي تردد در اين محور است كه اين محور ديگر كشش اين همه ماشين را ندارد.
نوروزي، وجود خودروهاي تك سرنشين، كمبود خودروهاي عمومي، وجود رمپهاي ورودي و خروجي بسيار در اين محور بويژه در محدوده ميدان شهيد سلطاني كرج را از علل اصلي ترافيك در اين محور برشمرد.
وي خاطرنشان كرد: اگر طرح اصلاح هندسي ميدان شهيد سلطاني كرج اجرا شود تاحدودي بار ترافيكي اين محور كاهش مييابد كه اكنون مرحله اول و دوم مطالعاتي آن به پايان رسيده و به محض تامين بودجه اين طرح اجرا ميشود.
اين مسوول اظهار اميدواري كرد، با اجراي طرح چپگرد پل كلاك كه ۱۰درصد عمليات فيزيكي آن به پايان رسيده، كمي از بار ترافيكي منطقه كاسته شود.
وي با اشاره به اينكه اين محور بار ترافيكي ۱۳استان كشور را بر دوش دارد، افزود: مساله ترافيك اتوبان تهران - كرج در سفر رييس جمهوري به كرج نيز مطرح شد و اميدواريم هرچه زودتر حل شود.
نوروزي گفت: احداث اتوباني همعرض از تهران به كرج درادامه اتوبان شهيد همت، راهكار موثر براي برطرف كردن حجم ترافيك در اين اتوبان است.
معاون راهداري اداره كل راه و ترابري استان تهران نيز گفت: اتوبان تهران - كرج براي ترافيك سالهاي دور طراحي شده و اكنون جوابگوي نياز شمار زياد خودروها نيست.
محمود مولايي افزود: احداث چپگرد يا هراقدام ديگر در اين اتوبان تنها يك راه حل موقت است و براي رفع اين معضل فقط بايد راههاي ارتباطي بيشتري ساخته شود.
وي با اشاره به اينكه تعريض اتوبان به دليل محدوديت زمين و حريم مترو و كارخانهها امكانپذير نيست، گفت: اكنون ادامه بزرگراه همت تا كرج ميتواند گزينه قابل قبول و اجرايي براي رفع اين معضل تلقي شود.
البته اين گزينه هم كه جزو مصوبات هيات دولت براي كرج بوده است در حد ايده و پيشنهاد است زيرا رسيدن بزرگراه همت به كرج با موانع طبيعي كه در مسير آن وجود دارد دستكم شايد در كوتاه مدت ميسر نباشد.
زمزمه دو طبقه كردن اتوبان تهران كرج نيز از گزينههايي است كه مولايي و برخي ديگر از مسوولان كرج به آن اشاره ميكنند، گزينهاي كه با وضعيت فعلي شايد بيشتر شبيه يك شوخي باشد.
به هرحال ترافيك اتوبان تهران - كرج حكايت ظرف و مظروف است كه شايد ماهها و بلكه سالهاست لبريز شده و گرهاي است كه باز كردن آن به دندان نياز دارد، گره كوري كه مسافران اين مسير بخصوص كرج نشينان را آزرده است.
كارشناسان براين باورند كه حتي ساخت مترو تهران - كرج نيز نتوانسته گشايش ملموس در اين گره ايجاد كند، پس صورت مساله كماكان باقي است.
براستي گره كور ترافيكي اتوبان تهران - كرج كي، چگونه و به دست چه كساني يا نهادهايي باز خواهد شد؟